Jiří Ježek

Jiří Ježek – Het verhaal van een onverwoestbare mentaliteit

Hij is een selfmade professional met een grote passie voor wielrennen en iemand die nooit opgeeft. Elk jaar rijdt hij ruim 30.000 km op zijn fiets. Hij is wereldkampioen UCI ParaCycling en won al zes paralympische gouden medailles. Zijn naam is Jiří Ježek. Hij mist een been maar dat houdt hem niet tegen om voluit voor zijn sportcarrière te gaan. Bovendien slaagt hij er nog altijd in om die medaille te grijpen. Hoe krijgt hij dit voor elkaar? Lees hier zijn levensverhaal.

Een ongeval dat tot de overwinning leidde

Zijn beenprothese beperkt niet alleen zijn bewegingen, maar is ook een belangrijke factor voor zijn prestaties. Er bestaat altijd het risico dat de prothese breekt. Zo brak zijn kunstbeen midden in een langeafstandswedstrijd in 2008 in de Dominicaanse Republiek. Van vervangen was geen sprake. Er waren geen producenten in de buurt. Hij plakte zijn been weer vast met tape en slaagde erin de rest van de wedstrijd met succes te beëindigen.

Er is niet veel waardoor Jiří ooit zou opgeven. Dat vastberaden karakter had hij al als kind. Toen hij op elfjarige leeftijd de straat overstak, werd hij aangereden door een betonmixer. Zijn rechterbeen moest vanaf de knie worden geamputeerd. Als je hem nu naar het ongeval vraagt, is zijn reactie erg verrassend en allesbehalve negatief. "Ik leerde wat zelfbeheersing en vastberadenheid betekenen", vertelt hij terwijl hij uitlegt hoe het verlies van zijn been hem in feite heeft geholpen.

Zijn herstel vormde zijn persoon

Zijn ouders behandelden hem niet anders toen hij na maanden in het ziekenhuis terug thuiskwam. Hij moest huishoudelijke taken doen, net zoals ervoor. En zelfs als er voor hem een uitzondering werd gemaakt – wanneer hij op school zijn schoenen niet moest uitdoen vanwege zijn prothese – dan weigerde hij. Hij leverde een extra inspanning en volgde dezelfde regels als de andere kinderen. Hij kende geen zelfmedelijden. Deze ervaring vormde zijn persoonlijkheid en daarvan plukt hij als volwassen man de vruchten.

Hoe zijn wielrenavontuur begon

Fietsen was voor hem de minst pijnlijke manier van bewegen en zo werd het al snel een hobby. Het was een van de weinige sporten waarin hij zich niet minder moest voelen dan zijn vrienden. Hij begon te trainen op zijn 20e, werkte hard, presteerde steeds beter en veroverde al snel een plek op het podium van diverse wedstrijden. Zijn eerste grote overwinning als amateur behaalde hij na zes jaar toen hij zich voor de Paralympische Spelen in Sydney kwalificeerde en met twee gouden medailles terugkeerde.

Trainen met één been

In die tijd werkte Jiří voor een bedrijf dat prothesen produceerde. Hij had er een om te wandelen, te lopen en te fietsen. Toen hij later professioneel wielrenner werd, wilde hij net als anderen ook gewichtheffen. Het probleem was dat hij geen krachttraining kon doen omwille van zijn prothese; het was te pijnlijk en nefast voor zijn lichaam. Maar dat hield hem niet tegen. Hij trainde nog harder en won al zijn olympische gouden medailles door zijn benen alleen fietsend te trainen.

De mentaliteit van een winnaar

Volgens metingen uitgevoerd op de Universiteit Heidelberg in Duitsland kan zijn geamputeerde been slechts zo'n 70 % kracht leveren in vergelijking met professionele wielrenners zonder prothese. Ondanks dit neemt Jiří het regelmatig tegen hen op en wil hij koste wat kost de eerste plaats halen ongeacht de startposities. Hij klaagt niet, maar traint gewoon harder zodat zijn benen dezelfde kracht kunnen leveren.

Dat dit mogelijk is, bewees hij met zijn deelname in 2010 aan het hoogste niveau binnen het wielrennen toen hij een heel seizoen meereed in een professioneel team. Hij koerst met succes samen met winnaars van de Tour de France, wereldkampioenen en grote sterren van het profpeloton. In 2013 beet hij de spits af in de tijdrit van de Tour de France naar de Mont-Saint-Michel. Hoewel hij niet aan de wedstrijd deelnam, zette hij toch een betere tijd neer dan drie echte profs.

Ook al verloopt een wedstrijd met professionals niet goed voor hem, toch blijft hij zo lang mogelijk op zijn fiets zitten om een goede training te hebben. Sonja, zijn vrouw en manager, zegt: "Jirka geeft alleen op als hij valt, zich echt pijn doet, zijn fiets kapot is of de jury hem uit de race haalt". Dat ontdekten we toen hij deel uitmaakte van ons team voor L'Etape du Tour in 2016 en we zijn heel blij dat hij er ook dit jaar weer bij is.

Nooit opgeven

Jiří is vastberaden en heeft een geweldige instelling. Hierdoor schopte hij het tot de eerste professionele wielrenner met een lichamelijke beperking in Tsjechië. Net door zijn volharding om nooit op te geven werd hij kampioen. "Als je één keer hebt opgegeven, vergeet je dat nooit meer en dan zal je vaker opgeven tijdens een wedstrijd", vertelt hij wanneer hij uitlegt waarom dit gewoon geen optie is voor hem. En dat zijn geen loze woorden, maar daden.

Zelfs na zijn grote val tijdens het Wereldkampioenschap in 2014 in de VS waardoor hij wekenlang in het ziekenhuis lag en twee ribben, enkele spieren in zijn bovenlichaam en een deel van zijn long verloor, gaf hij nog altijd niet op. Hij herstelde, ging opnieuw trainen en kwalificeerde zich voor de Paralympische Spelen in Rio van 2016.

Terug naar de hoofdpagina